تبلیغات
ماهنامه تخصصی بین المللی ابواء

ماهنامه تخصصی بین المللی ابواء
او خواهد آمد به امید آن روز.......
نظر سنجی
نظر شما در مورد ماهنامه الکترونیکی و وبسایت ما چیست؟






صفحات جانبی
منابع مقاله:

کتاب  :  تفسیر حكیم جلد یک

نوشته : حضرت آیت الله حسین انصاریان

 

 بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‏

باء در ابتداى این آیه شریفه از حروف جاره است، و حروف جاره براى معناى مفعولیت وضع شده‏اند، زیرا معانى افعال را به سوى اسماء مى‏كشانند.

اگر فاعل فعل مثبت، و انجام دهنده كار صحیح در صورتى كه مؤمن باشد، در ابتداى كار و شروع عمل با نیتى پاك و قلبى صادق و توجهى عمیق، زبانش گویاى این آیه شریفه و شعار حكیمانه شود، آیه با قدرت معنوى‏اش فعل فاعل، و عمل عامل، و كوشش تلاش‏گر را به سوى حریم حق مى‏كشاند، و در آنجا زلف عمل را به زلف قبولى خداى مهربان گره مى‏زند و آن را تا قیامت در حفاظ امن حضرت رب قرار مى‏دهد، تا زمان برپا شدن قیامت به صورت خوشنودى حق، و بهشت جاوید به عمل كننده باز گردد.

وَ أَقِیمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ما تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ مِنْ خَیْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ: «1»

و نماز را برپا دارید، و زكات بپردازید، و آنچه از كار نیك براى خود پیش فرستید، آن را نزد خدا خواهید یافت بى‏تردید خدا به آنچه انجام مى‏دهید بیناست.

نماز حقیقتى است كه بدون سوره فاتحة الكتاب محقق نمى‏شود، چنان كه از پیامبر اسلام روایت شده است:

«لا صلاة الّا بفاتحة الكتاب:» «2»

نماز محقق نمى‏شود مگر به قرائت كردن فاتحة الكتاب و نیز از آن حضرت روایت شده است:

«كل صلاة لم یقرء فیها بفاتحة الكتاب فهى خداج:» «3»

هر نمازى كه فاتحة الكتاب در آن خوانده نشود ناقص و از بلنداى پذیرش حق ساقط است.

و نیز آن دارنده دانش كامل و بصیرت جامع و مهبط وحى، و رهبر امت فرمود:

«لا تجزى صلاة لایقرء فیها بفاتحة الكتاب:» «4»

نمازى كه در آن فاتحة الكتاب قرائت نشود كافى از تكلیف و مجزى از مسئولیت نیست.

و سوره‏ى فاتحة الكتاب بر اساس بیان قرآن مجید و فرقان عظیم مركّب از هفت آیه است:

وَ لَقَدْ آتَیْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِی وَ الْقُرْآنَ الْعَظِیمَ: «5»

و به راستى هفت آیه از مثانى [كه سوره‏ى حمد است‏] و قرآن بزرگ را به تو عطا نمودیم.

بحثى كه برخى از علماى اهل تسنن مطرح كرده‏اند كه: آیا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‏ جزء سوره فاتحه است یا جزء سوره نیست و گروهى آن را جزء سوره و برخى خارج از سوره شمرده‏اند با توجه به آیه شریفه‏ وَ لَقَدْ آتَیْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِی‏، بحثى بى‏مورد و باطل است، و نباید هیچ اعتنائى به آن داشت.

بِسْمِ اللَّهِ‏ بى‏تردید آیه‏اى از سوره مباركه فاتحه است و علماى امامیه بر اساس آیه‏ وَ لَقَدْ آتَیْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِی‏ و روایات اهل‏بیت كه ردّ گفتار برخى از اهل سنت است اجماع و اتفاق بر این حقیقت دارند، و در میان آنان مخالفى با این مسئله نیست.

از آنجا كه حق از میان طوفان باطل خود را نشان مى‏دهد، روایات مهمى از طریق علماى مشهور اهل سنت، و راویانى كه به شدت مورد اطمینان آنان‏اند در كتاب‏هاى قابل توجهشان نقل شده كه آن روایات با قاطعیت ثابت مى‏كنند بِسْمِ اللَّهِ‏ بدون شك جزء سوره‏ى فاتحة الكتاب است و نماز در صورت ترك آن به یقین باطل است، و این عمل ملكوتى بدون‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ به پیشگاه حق نمى‏رسد، و آن قدرت و توانى كه مى‏تواند نماز را كه فعل مكلف و عمل مؤمن است به حریم قبولى حق بكشاند بِسْمِ اللَّهِ‏ است.

شافعى كه از فقهاى بزرگ اهل سنت است از مسلم، از ابن جریح از ابن‏ابى‏ملیكه از ام سلمه روایت مى‏كند كه:

پیامبر فاتحة الكتاب را خواند و بِسْمِ اللَّهِ‏ را یك آیه حساب كرد، .... «6» سعید مقبرى از پدرش از ابوهریره نقل كرده كه پیامبر فرمود:

«فاتحة الكتاب سبع آیات اولاهن‏ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‏ «7»

فاتحه الكتاب هفت آیه است شایسته‏ترینش‏ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‏ مى‏باشد.

ثعلبى كه از دانشمندان معروف اهل سنت است با سلسله سند روایتى خود نقل مى‏كند: امیرالمؤمنین على‏بن‏ابیطالب هنگامى كه در نماز سوره‏ى فاتحه را شروع مى‏كرد بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‏ را مى‏خواند، و همواره به مردم مى‏گفت: كسى كه قرائت‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ را ترك كند نماز را ناقص گذاشته است. «8» همه مكلفان مسئول انجام واجبات به صورت كامل هستند، و اگر غیر آن را انجام دهند در حقیقت به تكلیف الهى خود عمل نكرده‏اند.

ابوهریره كه از راویان بسیار مورد اطمینان اهل سنت است مى‏گوید: با رسول خدا در مسجد بودم، با اصحابش گفتگو داشت ناگهان مردى وارد مسجد شد و شروع به نماز كرد، پس از تكبیرة الاحرام «اعوذ بالله من الشیطان الرجیم» گفت سپس فاتحة الكتاب را از الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ‏ قرائت كرد، پیامبر هنگامى كه نمازش را بدون‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ دید، فرمود: اى مرد نماز را از خود بریدى و قطع كردى، و این آیه مباركه را از این شجره طیبه جدا نمودى، آیا ندانستى كه‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ جزء حمد است، كسى كه آن را ترك كند یقیناً آیه‏اى از سوره حمد را ترك نموده، و هر كس آیه‏اى از این سوره را ترك كند نمازش را از درخت تكلیف بریده، نماز جز به فاتحة الكتاب محقق نمى‏گردد و هر كس آیه‏اى از آن را نخواند نمازش بى‏تردید باطل است! «9»

خواندن‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ در ابتداى سوره فاتحة الكتاب بر اساس فرمان واجب حق در آیه‏ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ‏ «10» واجب است، و هنگامى كه به این صورت وجوبش ثابت است، لازم مى‏آید كه آیه‏اى از سوره‏ى فاتحة الكتاب باشد.

فخر رازى كه از دانشمندان بزرگ و معروف اهل سنت است، و در تفسیر قرآن فردى برجسته و قابل توجه است در جلد اوّل تفسیرش مى‏گوید:

روش على‏بن‏ابى‏طالب در همه نمازهایش بلند خواندن آیه‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ بوده است و این دلیل و برهانى قوى نزد من، و استوار و پابرجا در حریم عقل من است كه به خاطر سخنان مخالفان از صفحه وجود من و عقل من زدوده نمى‏شود. «11»

عمل على ثابت مى‏كند كه‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ آیه‏اى قطعى و حتمى از سوره مباركه حمد است.

و نیز مى‏گوید شك نداریم كه هر گاه میان قول انس و ابن‏مغفل كه مى‏گویند پیامبر بِسْمِ اللَّهِ‏ را در ابتداى فاتحه نمى‏خواند، و قول على‏بن‏ابى‏طالب كه همه عمرش در همه نمازهایش‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ را در ابتداى فاتحه مى‏خواند تعارض واقع شود انتخاب قول على و تكیه بر گفتارش كه‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ را آیه‏اى از سوره‏مى‏شمرد شایسته‏تر است. «12»

و نهایتاً فخر رازى با قاطعیت و یقین و با ایمان و اعتقاد مى‏گوید:

«ان الدلایل العقلیه موافقه لنا، وعمل على‏بن‏ابى‏طالب (ع) معنا، و من اتخذ علیاً اماما لدینه فقد استمسك بالعروة الوثقى فى دینه و نفسه.» «13»

دلایل عقلیه كه‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ را جزء سوره فاتحه مى‏دانند موافق مقالات و روایات و گفتار ماست، و عمل و روش على‏بن‏ابى‏طالب همراه ماست، و هر كس على را امام و پیشوا براى دین و دیندارى‏اش انتخاب كند، یقیناً به دستگیره استوارتر در دینش و نسبت به وجودش چسبیده است.

بنا بر آیه‏ وَ لَقَدْ آتَیْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِی‏ و روایات مهمى كه‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ را جزء سوره‏ى فاتحه مى‏داند و به ویژه روایت بسیار معروف و مشهورى كه فریقین از رسول خدا نقل كرده‏اند كه:

«كل امر ذى بال لم یبدء فیه باسم الله فهو ابتر:» «14»

هر كار با قدر و منزلتى به نام خدا آغاز نشده باشد آن كار بى‏ثمر و بریده از خیر و بركت و منقطع از خلود و بقاست.

نمازى كه در آن سوره حمدش بدون‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ خوانده شود ابتر و بریده از بركت، و منقطع از خلود و بقا و نهایتاً ساقط و باطل و قابل پیش فرستادن نیست، پس كسى كه نمازهایش ابتر است در قیامت آنها را نزد خدا نخواهد یافت و براى او دست مایه جلب خوشنودى حق، و سبب ورود به بهشت وجود ندارد.

این قدرت و نیروى معنوى‏ بِسْمِ اللَّهِ‏ است كه بقیه اجزاء نماز را به حریم حضرت محبوب مى‏كشاند و آن را چنانچه با اخلاص انجام گرفته باشد به قله قبولى مى‏رساند، و شایسته پاداش مى‏نماید.

بنابراین، فرمان و حكم واجب‏

وَ أَقِیمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ما تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ مِنْ خَیْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ. «15»

و نماز را برپا دارید و زكات بپردازید و آنچه از كار نیك براى خود پیش فرستید آن را نزد خدا خواهید یافت.

شامل نماز كامل و جامع مى‏شود نمازى كه برترین آیه‏اى‏ «16» كه در آن قرائت مى‏شود بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‏ است، و شامل زكاتى مى‏گردد كه مكلف با نیتى صادقانه و قصدى پاك و به نام خدا و به یاد خدا در موارد معینش هزینه كند.

 

پی نوشت ها:

______________________________
<!--[if !supportLineBreakNewLine]-->
<!--[endif]-->

(1)- بقره، 110.

(2)- تفسیر كبیر، ج 1، ص 191- 190.

(3)- تفسیر كبیر، ج 1، ص 191- 190.

(4)- تفسیر كبیر، ج 1، ص 191.

(5)- حجر، 87.

(6)- تفسیر كبیر، ج 1، ص 196.

(7)- تفسیر كبیر، ج 1، ص 196.

(8)- تفسیر كبیر، ج 1، ص 196.

(9)- تفسیر كبیر، ج 1، ص 197.

(01)- علق، 2.

(11)- تفسیر فخر رازى، ج 1، ص 204.

(12)- تفسیر فخر رازى، ج 1، ص 206.

(13)- تفیسر فخر رازى، ج 1، ص 207.

(14)- المیزان، ج 1، ص 14.

(15)- بقره، 110.

(16)- نورالثقلین، ج 1، ص 7.

 

درباره وبلاگ

به درخت نگاه کن...
قبل از اینکه شاخه هایش زیبایی نور را لمس کند...
ریشه هایش تاریکی را لمس کرده...
گاه برای رسیدن به نور،باید از تاریکی ها گذر کرد...
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
ساعت فلش مذهبی مهدویت امام زمان (عج) آیه قرآن سوره قرآن
وضعیت یاهو مذهبی آیه قرآن تصادفی
دعای فرج
زیارت عاشورا دانشنامه عاشورا جنگ دفاع مقدس

استخاره با قرآن کریم
دریافت کد استخاره آنلاین


ابزار های نایت اسکین

اپلود سنتر

کد لینک به همراه متن ماهنامه تخصصی بین المللی ابواء

کد متحرک سازی عنوان وب سایت